Menu Zamknij

Wychowanie dziecka do uczestnictwa w życiu Kościoła i społeczeństwa

„Rodzina jest podstawową komórką życia społecznego. Jest naturalną społecznością, w której mężczyzna i kobieta są wezwani do daru z siebie w miłości i do przekazywania życia. Autorytet, stałość i życie w związkach rodzinnych stanowią podstawy wolności, bezpieczeństwa i braterstwa w społeczeństwie. Rodzina jest wspólnotą, w której od dzieciństwa można nauczyć się wartości moralnych, zacząć czcić Boga i dobrze używać wolności. Życie rodzinne jest wprowadzeniem do życia społecznego” (Katechizm Kościoła Katolickiego 2207).

Obowiązek wychowania dziecka obejmuje jego wychowanie religijno-moralne. Dotyczy ono nauki podstawowych prawd wiary i modlitwy, ale także budzenia w nim pragnienia obcowania z Bogiem i kierowania się w życiu Jego wolą. Jest to niezwykła misja i bardzo odpowiedzialne zadanie rodziców – pierwszych wychowawców swojego dziecka. 

Zadaniem rodziców jest ukazanie dziecku Boga jako potężnego, ale zarazem dobrego i kochającego. W ten sposób bowiem budują oni poczucie ufności i miłości, wobec Niego, a także poczucie bezpieczeństwa. Od jakości obrazu Boga poznanego w rodzinie zależeć będzie nawiązywanie kontaktów dziecka z Bogiem Ojcem, a także jego modlitwa. Przykład modlących się rodziców kształtuje w dziecku postawę modlitewną na całe jego życie.

Włączenie dziecka w liturgię i życie liturgiczne Kościoła wiąże się z jego praktykami religijnymi, oddawaniem czci Bogu i odpowiedzią na wezwanie do wiary i Królestwa Bożego zainicjowanego w sakramencie chrztu świętego.
Obowiązek wychowania religijnego łączy się na pewnym etapie życia dziecka z przygotowaniem do pierwszej spowiedzi i komunii świętej. Na tym jednak formacja religijno-moralna się nie kończy. Rodzice powinni nadal troszczyć się o kształtowanie w swym dziecku świadomości religijnej, a także o wychowanie go w duchu chrześcijańskim. W tym zakresie większe znaczenie od pouczania, zakazu czy zachęty ma dobry przykład rodziców – ich życie religijne i sakramentalne, ich modlitwa oraz praktyka chrześcijańskiej miłości.

 Proces wychowania religijnego i jego realizacja w rodzinie wymagają odpowiedniej atmosfery religijno-wychowawczej. Wytwarza się ona na tle żywej wiary rodziców, wyrażającej się w ich osobistych przekonaniach i postawach religijnych. Na właściwą atmosferę religijną w domu wpływa także wzajemna miłość i życzliwość między członkami rodziny, gdyż budzi to wzajemne zaufanie i szczerość w wychowaniu. 

Misja wychowawcza wymaga od rodziców ukazywania swym dzieciom wszystkich tych treści, które są niezbędne do stopniowego dojrzewania ich osobowości z punktu widzenia chrześcijańskiego i kościelnego. Rodzice muszą zatem ukazać dokąd prowadzi wiara i miłość Jezusa Chrystusa, jak oddawać cześć Bogu w Duchu i w prawdzie (J 4,23), mają także przygotowywać do prowadzenia własnego życia w sprawiedliwości i świętości prawdy (por. Ef 4,22-24). Ponadto świadomi własnego powołania rodzice powinni dawać świadectwo nadziei, która w nich jest, pomagając dziecku w kształtowaniu chrześcijańskiej wizji świata, człowieka, posłannictwa (por. Familiaris consortio 39; Evangelii nuntiandi 71). 

W społeczeństwie dzieci powinny nabyć poczucie prawdziwej sprawiedliwości, która prowadzi do poszanowania godności osobistej każdego człowieka. Przede wszystkim jednak potrzebują one poczucia prawdziwej miłości, jako postawy szczerej troski i bezinteresownej służby wobec innych, zwłaszcza najbiedniejszych i potrzebujących. Rodzina bowiem stanowi pierwszą i podstawową szkołę uspołeczniania: w niej jako wspólnocie miłości, uczynienie z siebie daru jest prawem, nadającym kierunek i warunkującym wzrost. Składanie daru z siebie powinno dokonywać się we wzajemnych relacjach różnych, współżyjących w rodzinie osób i pokoleń. Tak jedność i uczestnictwo codzienne przeżywane w domu, w chwilach radości czy trudności, jest najbardziej skuteczną szkołą dla czynnego, owocnego i odpowiedzialnego włączania się dzieci w życie społeczne (por. Familiaris consortio 37).

Rodzice przygotowując swe dzieci do samodzielnego życia powinni uczyć je pracy. Początkowo polega to na kierowaniu dziecięcym zapałem do zabawy, zachęcaniu do samodzielnego wykonywania łatwiejszych czynności czy zlecaniu mu prostych prac domowych. W dalszym etapie rozwoju rodzice umiejętnie wdrażają je do odpowiedniego wypełniania zadań szkolnych i budzą w nich szczególne zainteresowania. Rodzice powinni budzić w dziecku świadomość wartości i konieczności pracy, poczucia odpowiedzialności za jej wykonanie, a także poczucia zadowolenia i satysfakcji z osiąganych wyników. Ma to na celu jego przygotowanie do samodzielności – ułożenia sobie życia i umiejętności przezwyciężania trudności i problemów. 
Wszystkie wątki wychowania mają prowadzić do wychowanie w wierze, nadziei i miłości chrześcijańskiej.  

  Autor: Agnieszka Wasiluk